Bóle w stawie skokowym

Zdecydowanie najczęstszą przyczyną dolegliwości stawu skokowego i bólu jest skręcenie stopy na zewnątrz (uraz supinacyjny).  Prowadzi to do przeciążenia aparatu więzadłowo-torebkowego po zewnętrznej stronie stopy. Skręcenie powoduje nadmierne rozciągnięcie lub rozdarcie struktur więzadła. Ponadto może dojść do urazów współistniejących.

Więzadło wewnętrzne łączy wewnętrzną kostkę z kością skokową i piętową. Jest znacznie bardziej złożone niż więzadło zewnętrzne i składa się z przedniej, środkowej i tylnej części, które stabilizują staw skokowy i zapobiegają jego skręceniu. W przypadku zerwania więzadła wewnętrznego, więzadło wewnętrzne w stawie skokowym górnym ulega zerwaniu lub całkowitemu oderwaniu.

W okolicy stawu po skręceniu mogą wystąpić uszkodzenia takie jak oderwanie powierzchni stawowej lub złamania kości łydki (fibula), piszczelowej (tibia) lub skokowej (talus).

Urazy te mogą następnie wpływać również na inne struktury w stopie i skutkować nadmierną ruchomością (hipermobilność) lub ograniczeniem ruchomości. Zwykle pojawia się silny ból w stawie skokowym oraz towarzyszący mu obrzęk i zasinienie. Przy złamaniach, w przypadku których doszło do przemieszczenia kości, staw skokowy może ulec widocznej deformacji.

Nie każdy ma tak samo silne więzadła. Ponadto niestabilność więzadeł może utrzymywać się w wyniku urazu, który nie został całkowicie wyleczony. Więzadła stawu skokowego potrzebują ok. 9 miesięcy, aby całkowicie się ustabilizować i ponownie być w stanie udźwignąć ciężar ciała. Niecałkowite wygojenie więzadeł lub nieprawidłowe ustawienie stopy, spowodowane np. przyjmowaniem postawy oszczędzającej w fazie regeneracji, zwiększa prawdopodobieństwo skręcenia kostki lub utraty pewności kroku po urazie, zwłaszcza podczas uprawiania sportu lub chodzenia po nierównym podłożu.  

Przewlekłej niestabilności więzadeł można w wielu przypadkach zapobiec, jednak urazy stawu skokowego i aparatu więzadłowego stopy zdecydowanie zbyt często pozostają nieleczone lub niedostatecznie leczone w fazie ostrej, tzn. bezpośrednio po wypadku. Pacjenci nie traktują swoich objawów poważnie lub zgłaszają się do lekarza zbyt późno. W efekcie w późniejszym etapie życia u co drugiej osoby pojawiają się problemy nie tylko ze stopą, ale również z innymi stawami.

Nieleczona przewlekła niestabilność górnego i dolnego stawu skokowego to tzw. deformacja przedartretyczna, czyli czynnik ryzyka rozwoju artrozy, którą w końcowym stadium można już leczyć tylko poprzez stosowanie kosztownego obuwia ortopedycznego, wymianę stawu lub operację usztywnienia.

W zdrowym stanie chrząstki stawowe ułatwiają ruch stawów i zapewniają amortyzację podczas chodzenia. Artroza to objaw zużycia tych powierzchni w stawie. Uszkodzenia chrząstek stawowych nie są spowodowane jedynie zużyciem związanym z wiekiem. Choroba zwyrodnieniowa stawu skokowego to często następstwo niedostatecznie zaleczonych urazów.

Kontuzja może doprowadzić do tego, że stopa będzie trwale poddawana niekorzystnym obciążeniom. Takie nieprawidłowe obciążenie trwające wiele lat skutkuje zużywaniem chrząstki, aż w końcu powierzchnie stawowe zaczynają ocierać się o siebie i powodują silny ból. Im wcześniej wykryta zostanie niestabilność więzadeł lub rozpoczynająca się artroza, tym skuteczniej można im przeciwdziałać. Celem musi być jednak podjęcie wczesnych działań zapobiegawczych, które pozwolą uniknąć uszkodzenia chrząstki.

Zapalenie w kostce może mieć różne przyczyny, takie jak zapalenie ścięgien, artroza stawu skokowego lub reumatyzm. Ból często ogranicza ruchomość stawu.

Reumatoidalne zapalenie stawów powoduje zapalenie błony maziowej, co powoduje obrzęk w wyniku nagromadzenia się płynu w stawie. Substancje zapalne i białe krwinki osadzają się i prowadzą do rozrostu, który wgryza się w chrząstkę.

Achillodynia to zespół bólowy w okolicy ścięgna Achillesa spowodowany przeciążeniem lub nieprawidłowym obciążeniem. Ból pojawia się w wyniku ostrego podrażnienia ścięgna Achillesa i jego tkanki ślizgowej i może być zlokalizowany lub rozlany. Jeśli achillodynia ponownie nie ustąpi, mogą wystąpić zmiany zwyrodnieniowe.

Jeśli dojdzie do zerwania ścięgna Achillesa, często pojawia się trzask przypominający bicz, któremu towarzyszy przeszywający ból. Osoba dotknięta urazem nie jest już w stanie stanąć na palcach. Aby uniknąć utraty sprawności, należy przystąpić do leczenia tak szybko, jak to możliwe. Oprócz leczenia chirurgicznego istnieje również możliwość leczenia zachowawczego, które stosuje się przede wszystkim u pacjentów w podeszłym wieku oraz pacjentów z chorobami współistniejącymi.