NL
  • North America

  • United States EN
  • International

  • English Version EN

Woordenlijst

Flebologie, lymfologie, littekentherapie – niet iedereen kent de vaktaal van de arts. Hier vindt u belangrijke begrippen kort en bondig uitgelegd.

A  
AcraUitstekende lichaamsdelen zoals vingers en tenen, maar ook neus, kin, jukbeen etc.
AcrocyanoseOndanks een aangename buitentemperatuur blauwgekleurde acra, die ook vaak koud aanvoelen
AderdrukDe druk in de aderen. Bij rechtszijdig hartfalen is de aderdruk in het gehele vaatstelsel verhoogd (gegeneraliseerde flebo-hypertonie)
AderkleppenKleppen in de aderen die zo zijn gebouwd, dat ze, mits in onbeschadigde toestand, eenrichtingsverkeer van het bloed van de periferie naar het hart mogelijk maken en terugstromen van het bloed verhinderen.
Adipositas

Vetzucht

a) gynoïde (vrouwelijke) vorm met brede heupen en dikke benen

b) androïde (mannelijke) vorm met bolle buik en slanke benen

Air-bloc techniekBij het wegspuiten van de spatader, injecteert de arts eerst een kleine hoeveelheid lucht en vervolgens het medicijn; doel: beter contact van het middel met de aderwand
 
Allogeen transplantaat Lichaamsvreemd, van mensen afkomstig transplantaat 
AnamneseMedische voorgeschiedenis 
AneurysmaMet bloed gevulde zwelling of uitstulping in de slagaderwand 
AngiodysplasieVaatafwijking 
AngiografieRöntgenonderzoek waarbij de vaten zichtbaar worden gemaakt met behulp van contrastmiddel
a) Arteriografie: slagaderen
b) Flebografie: Aderen
c) Lymfografie: lymfevaten
 
AngiologieLeer van de bloed- en lymfevaten
AngioplastiekOprekken van vernauwde vaten door middel van een ballonkatheter
AnticoagulantiaAntistollingsmiddelen
Arteriebloedvat dat het bloed uit het hart afvoert en het weefsel voorziet van bloed (slagader)
Arterieelde slagaderen betreffend
Arteriële afsluiting (acuut)Plotselinge vernauwing van een slagader met normale diameter; meestal door een embolie uit het hart; vaak met hartklepgebreken
ArterioleKleinste slagader
Artificieel lymfoedeem Door zelfverminking ontstaan oedeem (atypisch pijnlijk, blauwachtig verkleurd lymfoedeem)
ArtrodeseOperatief vastzetten van een gewricht
ArtrogeenBetrekking hebbend op de gewrichten
Artrogeen congestiesyndroomStuwing in het onderbeen, veroorzaakt door verstijving van het bovenste spronggewricht in spitsvoetstand
ArtropathieGewrichtsaandoening
AtrofieVerschrompeling van normaal ontwikkelde organen, weefsels of cellen (door verstoring van de balans tussen voedseltoevoer en -behoefte)
Atrofie blanche(Frans: blanc/blanche: wit) kleine, rondachtige tot ovale, licht verzonken witte atrofische plekken op het onderbeen. De plekken kunnen zo groot zijn als een handpalm, zijn grillig gevormd en vaak netvormig. Ontstaat in deze plek een beenzweer, dan is dit zeer pijnlijk en hardnekkig
Atrofisch littekenOntstaat bij slecht genezende wonden wanneer er onvoldoende bindweefselvezels worden gevormd; Bekendste: Acnelittekens
Autoloog transplantaatLichaamseigen transplantaat
B  
Babcock-operatieZie stripoperatie 
Baker's cysteIngekapselde zwelling in de knieholte (hernia synovialis = scheur in het gewrichtskapsel)
 
BezemrijsvaricesZie varices 
Bisgaards gebiedHolte achter de enkel; veel voorkomende plaats voor een veneuze beenzweer 
C  
CellulitisIn Duitstalige landen: ter hoogte van de bilstreek en de dijen waargenomen, soms pijnlijke, veranderingen van de vrouwelijke huid In Engelstalige landen: in de vorm van een vlak verspreidende, ernstige ontsteking van het onderhuidse bindweefsel en vetweefsel.  
ChronischLangdurig, slepend
 
Chronische veneuze insufficiëntie (CVI) Beschadiging van de huid en het onderhuidse weefsel van het onderbeen, veroorzaakt door spataderaandoeningen of trombose in de beenaderen; van neiging tot zwellen, pigmentatie, verdikken/verstevigen van de huid en subcutaan weefsel, atrofie blanche tot veneuze ulcus cruris  
Circulaire verbrandingCirculaire verbranding
CollageenScleroproteïne, vezelvormig eiwit in bindweefsel, kraakbeen en been  
CollapsScleroproteïne in het lichaam
Flauwte, inzinking
- Bloedsomloopcollaps, collaps van de bloedsomloop; shock
- Longcollaps, long die ingeklapt is door lucht tussen borstvlies en longvlies, bv. bij open letsel van de borstkas
Collaterale bloedsomloopZie collaterale circulatie
Collaterale circulatieVaten naast het hoofdvat, die hetzelfde verzorgingsingsgebied bereiken en bij uitval van het hoofdvat als vervanging kunnen dienen
Complexe fysische ontstuwingTherapievorm, bestaande uit lymfedrainage, gymnastiek en compressieverband of -kous
Complexe fysische ontstuwingstherapieTweefasetherapie voor lymf- en lipoedeem en het late stadium van chronische veneuze insufficiëntie (zie daar). 'Fase I van de ontstuwing' met huidhygiënische maatregelen, veelvuldige handmatige lymfedrainage, compressieverbanden en ontstuwende bewegingstherapie. 'Fase II van conservatie of optimalisatie' met compressietherapie, incidentele manuele lymfedrainage, bewegingstherapie, waarbij continu hygiënische maatregelen in acht worden genomen. De complexe fysieke ontstuwingstherapie (CFO) kan indien nodig worden aangevuld met een intermitterende compressietherapie (zie daar) (pneumomassage). Deze therapie wordt met behulp van een apparaat uitgevoerd.
Compliance De medewerking van de patiënt aan de therapie, ook wel “therapietrouw” genoemd
CompressiegedragHoe druk wordt uitgeoefend door compressiekleding of -verband. Bepalende factoren zijn hierbij bv.: werk- en rustdruk, drukverloop en compressieklasse
CompressiekledingAnatomisch gevormde, gebreide compressiemiddelen voor de meest uiteenlopende lichaamsgebieden (compressiekousen)
Compressietherapie
(Methoden van de)

a) Compressieverband
b) Medische compressiekleding
c) Intermitterende compressie
CompressieverbandenElastische verbanden voor compressiebehandeling
Korte rek; rekbaar tot 70%
Gemiddelde rek; rekbaar tot 130%
Lange rek; rekbaar tot meer dan 130%
ConglomeraatOpeenhoping, samenklontering
ConstitutioneelDoor aanleg bepaald
ContaminatieBesmetting, verontreiniging
ContractieSamentrekken, bijvoorbeeld van een spier
ContractuurVerkorting van spieren, pezen, banden en gewrichten, wat leidt tot een onomkeerbare bewegingsbeperking
ContraherenSamentrekken
Contra-indicatieAanwijzing of omstandigheid die pleit tegen het toepassen van een middel of methode
ContrastmiddelChemische stof om bv. bij röntgenonderzoek delen op te laten lichten
Convoluut van varicesKluwen spataderen (Lat.: convolvere: samendraaien)
Corona flebectatica Uitzetten van kleinste venen van de voetrand tot het enkelgebied als vroegste teken van stuwing van aderlijk bloed (chronische veneuze insufficiëntie)
CrosseDe uitmonding van de vena saphena magna in de vena femoralis in het liesgebied
CrossectomieOperatieve verwijdering/onderbinding van de crosse
Crus, cruris(Lat.) Onderbeen
Cyanose Blauwachtige tint op de huid, lippen en vingernagels als gevolg van onvoldoende zuurstoftoevoer in het bloed
D  
DecubitusDoorligwond: Te grote drukbelasting in combinatie met onvoldoende weefselvoeding; doorliggen veroorzaakt meestal necroses en zweren  
Derma(Grieks) huid
- Epidermis (opperhuid)
- Cutis (lederhuid)
- Subcutis (onderhuid)
 
DermatitisOntsteking van de huid  
DermatologieWetenschap die zich bezighoudt met de huid en de huidziekten 
DermatosclerosisZiekelijke verharding van de huid
Dermatosen Overkoepelend begrip voor huidziekten  
Dermis, coriumTweede huidlaag 
Diepe beenaderenZie aderen; diepe beenaderen en spieraderen vormen samen het diepe veneuze systeem dat zich in de fascia bevindt
Distaal (Lat.: distare, op enige afstand) verder van de romp verwijderde delen van de ledematen; tegenovergestelde: proximaal
DiureticaVochtafdrijvende geneesmiddelen. Mag in geen geval worden gebruikt bij lymfoedemen of oedemen als gevolg van CVI
Dopplereffect(zie geluidsgolvenonderzoek) De frequentie van geluidsgolven verandert als ze door een bewegende bron worden gereflecteerd. Het Dopplereffect maakt ook de bloedstroom hoorbaar en, indien opgenomen, zichtbaar
Doppler-sonografieZie geluidsgolvenonderzoek
DrainageOntwatering; medisch: afvoeren van lichaamsvloeistoffen
DrukgradiëntBij medische compressiekousen: het afnemend drukverloop van onder naar boven, van distaal naar proximaal
Duplex-sonografieZie geluidsgolvenonderzoek
DysplasieOngewone ontwikkeling, misvorming
E  
EczeemJeukende ontsteking van de huid (zie dermatitis)
Eiwitarm oedeemOedeem met lage eiwitconcentratie (minder dan 1%), bv. hongeroedeem  
Eiwitrijk oedeemOedeem met een eiwitgehalte van meerdere grampercentages (bv. lymfoedeem, ontstekingsoedeem); chronisch eiwitrijke oedemen hebben secundaire weefselveranderingen tot gevolg (bindweefselproliferatie, fibrose, sclerose, vetophoping)
 
ElastaanElastische, synthetische vezel  
Elastodieen Elastische vezel uit natuurlijk polyisopreen 
Elastomeren (elasten) Verzamelbegrip voor natuurlijk of kunstmatig geproduceerde materialen. Deze kunnen monofil en multifil zijn. Natuurlijke rubber en synthetische rubbersoorten zijn ook elastomeren.
Monofil: uit een enkele draad bestaand; enkeldradig
Multifil: uit meerdere afzonderlijke draden bestaand
 
ElephantiasisVormeloze zwelling van lichaamsdelen door afsluiting van de lymfevaten (zie lymfoedeem) 
EmbolieAfsluiting van een bloedvat door een bloedstolsel;
Oorzaak: Het verspreiden van lichaamsvreemde of ook lichaamseigen stoffen, die niet homogeen met het bloed mengen. Deze kunnen een prop vormen en zo het vat afsluiten
EmbolusLosgeraakt bloedstolsel in de bloedbaan
En bloc dissectieVerwijdering van regionaire lymfeklieren bij een operatieve behandeling van kanker
EndotheelInwendig bekledingsweefsel van bloed- en lymfevaten
EnkeloedeemZwelling; beperkt tot de ruimtes achter de enkels
EnzymenFermenten, versnellers van biologische reacties
EpidermisBovenste, eerste laag van de huid (opperhuid)
EpitheelDekweefsel, bovenste laag van de huid en slijmvliezen
ErgotherapieBezigheids- en arbeidstherapie om functies te behouden of te herkrijgen met als doel om zo zelfstandig mogelijk te blijven
ErysipelasWondroos
Erythema Roodkleuring van de huid
Erythrocyanose(Erythryocanosis crurum puellarum) een meestal bij jonge meisjes en vrouwen voorkomende variant van acrocyanose (zie daar): blauwachtig rode, koele huid op de onderbenen, verhoorning van de follikels (haarzakjes) op de onderbenen, neiging tot perniones (winterhanden/-voeten e.d.)
EscharaKorst op een wond
EscharotomieOntlastende insnijding door de wondkorst
ExpanderImplantaat dat het weefsel geleidelijk oprekt
ExtravasaatVloeistof in het weefsel, uitstorting van bloed, plasma of lymfevloeistof uit een vat
ExtravasculairBuiten de vaten
ExtremiteitenLedematen
F  
Fascie(Lat.: fascia: band) nauwelijks rekbaar, bindweefsel om spieren 
FibrineOnoplosbaar eiwit gevormd tijdens het bloedstollingsproces 
FibrinogeenEiwit in serum dat tijdens de bloedstolling wordt omgezet in fibrine 
Fibroblast Cel betrokken bij het ontstaan van bindweefsel. In geval van een chronisch eiwitrijk oedeem leidt een verhoogde fibroblast-activiteit tot bindweefselproliferatie (woekering van bindweefsel), tot fibrose  
FibroseVerbindweefseling, toename van bindweefsel in een orgaan, bv. bij chronisch eiwitrijk oedeem, ook als gevolg van röntgenbestraling (radiogene fibrose) 
FlebectasieAderverwijding zonder spatadervorming
FlebectomieChirurgische verwijdering van een ader
FlebitisAderontsteking
FlebografieRöntgenfoto van de aderen met behulp van contrastmiddelen (zie ook angiografie)
Flebologie Leer van de aderen en de ziekten daarvan
Flebo-oedeemZwelling van het been door veneuze insufficiëntie
FlebotromboseVerstopping in diepe beenader door trombose
Fontaine Franse chirurg (Straatsburg) die de mate van ernst van perifeer arterieel occlusief vaatlijden (PAOD) in verschillende stadia heeft ingedeeld:
- I. nauwelijks klachten, snel vermoeid, koud gevoel aan de benen
- II. Claudicatio intermittens. Letterlijk: Met tussenpozen optredend hinken (zie daar)
- III. Pijn in rust door gebrek aan zuurstof
- IV. Pijn in rust en necrose, gangreen (zie daar)
 
FysiotherapieFysieke therapie om functionele beschadigingen te verhelpen
G  
GangreenAfsterving en ontbinding van weefsel of lichaamsdelen 
GeëxponeerdZichtbaar, opvallend
Geluidsgolvenonderzoek 
in de flebologie
a) Doppler-sonografie. Bloedstroommeting door middel van echografie-Doppler (zie ook Doppler)
b) Duplex-sonografie. Methode waarbij de vaten in beeld worden gebracht en hun ligging en grootte wordt bepaald
Gemiddeld-rekverbandZie compressieverbanden
GraviditeitZwangerschap 
H  
Hart- en vaatmedicatieGeneesmiddelen van natuurlijke, semi-synthetische of synthetische oorsprong die vaatziekten tegengaan
HemangioomGoedaardig bloedvatgezwel  
HematocrietVerhouding tussen het volume van de rode bloedcellen en het totale bloedvolume; belangrijk in geval van kunstmatige bloedverdunning 
HematoomBloeduitstorting  
HemodilutieBloedverdunning  
Hemodynamica Leer van de voortbeweging van het bloed en van de factoren die daarbij een rol spelen 
HemoglobineKleurstof in rode bloedcellen 
HemorragieBloeding 
HeparineStof met remmende werking op de bloedstolling
HeterogeenOngelijksoortig; tegenovergestelde: homogeen
HomogeenGelijksoortig; tegenovergestelde: heterogeen
HuidplastiekZeer dunne laag opperhuid van een onverbrande plek op het lichaam
Hydrostatische drukDruk van een kolom vloeistof op het betreffende punt
HyperemieVerhoogd bloedgehalte
Actief: 'Overdoorbloeding' als gevolg van verhoogde activiteit van een orgaan
Passief: Als gevolg van een verminderde bloedafvoer = opstuwing
Hyperkeratose(Grieks: hyper: over) overmatige verhoorning van de huid
HypertonieVerhoogde bloeddruk
Hypertroofopliggend, vergroot, nog actief
Hypodermitis(Grieks: hypo: onder) Ontsteking van het onderhuidse weefsel
Hypostatisch eczeemVerzamelbegrip voor een door stuwing veroorzaakte huidverandering op het onderbeen, met uitzondering van een ulcus cruris (beenzweer)
I  
InhalatietraumaLongschade door het inademen van hete en giftige stoffen  
InjectieInspuiting
- Intra-arterieel (in de slagader)
- Intraveneus (in de ader)
- Intramusculair (in de spier)
- Intradermaal (in de huid)
- Subcutaan (onder de huid)
 
InsufficiëntieOnvoldoende of ontoereikende werking van een orgaan of orgaansysteem  
IntermitterendMet tussenpozen verschijnend of optredend  
Intermitterende compressie Ontstuwing van een ledemaat met behulp van een apparaat dat voorziet in een stootsgewijze, wisselende luchtdruk 
InterstitieelHet interstitium betreffend, tussen weefsels liggend 
InterstitiumExtracellulaire ruimte, de ruimte buiten de cellen van een weefsel 
IrreparabelOnherstelbaar; ongeneeslijk
IrreponibelNiet terug te duwen, niet intrekbaar
IrreversibelOnomkeerbaar
IschemieVermindering van het bloedgehalte in het weefsel
1. Absolute ischemie = absolute bloedeloosheid als gevolg van vaatafsluiting
2. Relatieve ischemie = geringe aanvoer - wanverhouding tussen vraag en aanbod; meest voorkomend gevolg: Necrose
K  
KeloïdSterke bindweefselwoekering, zich uitbreidend buiten de grenzen van het oorspronkelijke wondgebied  
KeratinocytenBasiscellen van de opperhuid  
Klepinsufficiëntie Onvolledige klepsluiting in aderen of het hart 
Korte-rekverbandenZie compressieverbanden
L  
Laagvolume insufficiëntieMechanische insufficiëntie: Door een aandoening aan het lymfestelsel is de transportcapaciteit niet langer voldoende om alle lymfelast zoals eiwitten en afvalstoffen af te voeren
LaesieBeschadiging of verwonding
Lange-rekverbandenZie compressieverbanden  
LaplaceFormule van Laplace: Druk P = spanning van een bandage = S gedeeld door de straal van een cilinder = r
Deze formule stelt dat de druk die een compressiebehandeling uitoefent op het cilindervormige onderbeen, recht evenredig is aan de spankracht van de bandage, maar omgekeerd evenredig aan de radius van het onderbeen. Hoe kleiner de omtrek, hoe hoger de druk bij dezelfde krachtuitoefening
 
Laplace, Marquis degeb. in Parijs; 1749 – 1827; wiskundige  
Latent Verborgen; symptoomvrij  
LatentieTijdelijk verborgen blijven van een ziekte 
LatentietijdSymptoomloos voorstadium van een ziekte
 
Lateraalzijdelings; aan de buitenkant van de ledematen (aan de binnenkant: mediaal)
LatexMelksap van de rubberboom; waterige dispersie van natuurlijke (rubber) of synthetische polymeren
Lipoedeem Rijbroekachtige, aan beide zijden, symmetrische, door vetafzetting veroorzaakte zwelling van de bekkenkammen tot de enkels (vooral bij vrouwen). Als lipo-lymfoedeem gecombineerd met een lymfoedeem
LipodermatoscleroseVerdikken/verstevigen van de huid en het onderhuidse vet- en bindweefsel in het eindstadium van chronische veneus-lymfatische insufficiëntie in het onderbeen
Lipo-lymfoedeem
Combinatievorm van lipoedeem en lymfoedeem. In tegenstelling tot op enkelhoogte eindigend lipoedeem met zwelling van de wreef, positief teken van Stemmer (zie daar) en asymmetrisch verloop
Liposuctie Invasieve methode, deels ook voor de behandeling van lipoedeem
LittekenhypertrofieOnregelmatig gevormd en woekerend bindweefsel als gevolg van overmatige afscheiding van collageenvezels.
LokalisatiePlaats op het lichaam
LRRAfkorting voor lichtreflexierheografie, de vroegere variant van de moderne fotoplethysmografie (zie PPG)
Lymfadenitis Lymfeklierontsteking
LymfangioomEen goedaardige tumor van lymfevaten
LymfangitisOntsteking van een lymfebaan
LymfeWeefselvloeistof
LymfecollectorVerzamelvat voor wegvloeiend lymfe
LymfedrainageSpeciale strijkmassage voor het verhelpen van lymfestuwingen
LymfeklierFilterstation van het lymfestelsel
LymfeknoopAnder woord voor lymfeklier
LymfestelselTransporteert de lymfe van distaal naar proximaal
a) oppervlakkig lymfestelsel: volgt de grote aderen en ontdoet de huid en onderhuid van slakken en afvalproducten
b) diep lymfestelsel: volgt de vaten in een bindweefselvlies en ontdoet botten, gewrichten en spieren van slakken en afvalproducten. Bij voeten en dijen zijn er verbindingen tussen beide stelsels. Anders dan bij de aderstelsels, waarbij het bloed van buiten naar binnen stroomt, zijn de lymfestromen van binnen naar buiten gericht
LymfoedeemVasthouden van vocht door verstopping van de lymfevaten
Lymfo- en angiopathieAandoeningen aan lymfeklieren en -vaten
LymfogeenMet betrekking tot het lymfesysteem, via de lymfebanen
LymfografieRöntgenfoto's van de lymfevaten, met behulp van contrastvloeistof
LymfoscintigrafieDiagnostische procedure waarbij een licht radioactieve stof wordt ingespoten om het lymfestelsel in beeld te brengen en om de snelheid van de lymfestroom in halfwaardetijd (T/2) te meten. Er vindt ook een numerieke registratie plaats van de radioactiviteit die is opgeslagen in de regionale lymfeklieren tijdens fysieke rust en na beweging.
M  
MalleolusBinnenzijde enkel (tibiaal) aan de binnenkant van het onderbeen, lateraal (fibulair) aan de buitenkant van het onderbeen
Mal perforant(Frans: du pied) Decubitus of drukzweer door met gevoelsstoornissen gepaard gaande zenuwaandoeningen (neuropathieën); zelden bij lepra, vaker als gevolg van diabetes en overmatig alcoholgebruik 
Manuele therapieTechniek binnen de fysiotherapie voor gewrichten en weke delen 
Mesh-transplantaat, meshenTransplantaat waarin op regelmatige afstanden insnedes zijn gemaakt, (meshen = snijden tot een net)  
Metabolisme Stofwisseling 
Microanastomose Verbinding van kleine bloedvaten 
MicroangiopathieAandoening aan de kleinste bloedvaten
 
MicrocirculatieBloed- en weefselvloeistofstromen door de kleinste vaten in het lichaam, in de ruimte tussen het einde van de slagaderen en het begin van de aderen (capillair stelsel)
MobilisatieBeweeglijk maken, bv. van stijve gewrichten door middel van oefeningen
MonitoringControleren van de lichaamsfunctie
N  
NecrosectomieVerwijderen van afgestorven weefsel 
NecrotischAfgestorven 
O  
OedeemVloeistofophoping 
OestrogeenVrouwelijk geslachtshormoon (follikelhormoon)
Onderbeenzweer (ulcus cruris)Grote zweer aan het onderbeen
OscillografieOnderzoek van pulsaties door meting van veranderingen in het volume van de slagaderen. Dit geeft informatie over de kwaliteit van de arteriële bloedtoevoer. 
P  
PalpatieOnderzoek door betasting  
PAODPerifere arteriële occlusieve ziekte
PapillairWratachtig (van Lat.: papilla: wrat, verhevenheid) 
PathogeneseDe wijze waarop een ziekte ontstaat  
Percutaan Door de huid heen
Perforeren Doorbreken; doorboren
Perforerende aderenVerbinding tussen het oppervlakkige, buiten de fascia gelegen en het diepe, met fascia bedekte veneuze systeem (zie Venae perforantes. De naam zegt al dat de fascia geperforeerd, dus doorbroken wordt)  
PernionesWinterhanden/-voeten e.d. 
Phlegmasia alba dolensTrombose in bekken- en bovenbeenaderen; zwelling van het been, bleekheid, pijn, koorts
Phlegmasia coerulea dolensAcute massieve aderafsluiting in het been; stolling van het bloed in alle beenaderen met reflectorische lage arteriële bloeddoorstroming.
PigmentatiePigmentatie/kleuring (in het bijzonder de pigmenten van de huid na uv-blootstelling)
PigmentenKleurstoffen
Pijn in rustPijn in rusttoestand
PlethysmografieRegistratie van de volumetoename van een ledemaat om de doorbloeding bij geblokkeerde afvoer van aderlijk bloed te bepalen
PlexusVlechtwerk van zenuwen
PosttraumatischVolgend op een trauma
Posttrombotisch(Lat.: post: na) na trombose
Posttrombotisch syndroom (PTS)Som van huidveranderingen op het onderbeen, van zwellingen tot zweren als gevolg van diepe trombose
PPG(fotoplethysmografie)
Vanaf een meetkop wordt licht in de bovenste huidlaag gestraald en vanaf daar gereflecteerd en door de meetkop geregistreerd. De elektronische vergelijking van de uitgestraalde hoeveelheid licht met de weer opgevangen hoeveelheid licht geeft informatie over de aanwezigheid en mate van stuwing van aderlijk bloed (zie ook LRR)
PrimairEerst; oorspronkelijk
Primair lymfoedeemLymfoedeem veroorzaakt door een ontwikkelingsstoornis van het lymfestelsel
Primaire genezingGenezing van een wond zonder complicaties
ProfylaxePreventie; voorkoming van ziekten
PrognoseVoorspelling van een ziekteverloop
ProgrediëntVoortgaand
Proliferatie Woekering
ProtrombineInactieve voorloper van trombine (zie daar) bij het bloedstollingsproces
ProximaalDeel van een ledemaat het dichtst bij de romp; tegenovergestelde: distaal
PTSAfkorting voor posttrombotisch syndroom (zie daar)
R  
RAL-richtlijnenKwaliteitseisen voor de levering van medische compressiekousen.  
RecidiefTerugval/opnieuw optreden van ziekteverschijnselen na genezing
RefluxHet terugstromen van een vloeistof (bv. bloed)
 
Regel van negenMethode om de oppervlakte van een brandwond vast te stellen door het lichaam te verdelen in delen van 9% of een veelvoud daarvan en 1 deel van 1%
ResistentieWeerstand, afweer  
ResorptieAbsorberen; opnemen van stoffen  
Restless legs 'Rusteloze benen'; karakteristieke gevoelsstoornissen in de benen tijdens de nachtrust, die een onbewingbare drang veroorzaken om de benen te bewegen, o.a. bij de ziekte van Parkinson  
Reticulair Netvormig 
Reticulaire varicoseSpataderen in het oppervlakkige veneuze netwerk (zie varices)
 
RustdrukDruk die een bandage uitoefent wanneer geen spierarbeid wordt verricht. Hoe hoger de rekbaarheid van de bandage, hoe hoger de rustdruk en hoe lager de arbeidsdruk.
S  
ScleroseZiekelijke verharding van een orgaan
SclerotherapieZie Wegspuiten
SecreetAfscheidingsproduct
 
SecundairIn de tweede plaats komend, bijkomend; ondergeschikt  
Secundaire genezing Vertraagde wondgenezing 
Secundaire infectieInfectie door een andere ziektekiem in een reeds geïnfecteerde wond
 
Secundair lymfoedeem Een eiwitrijk oedeem veroorzaakt door een mechanische of laagvolume insufficiëntie (zie daar) van de lymfevaten.
Secundaire naadNaad van een aanvankelijk geïnfecteerde wond, aangebracht als de infectie is verdwenen
Secundaire varices Spataderen die zich vormen als gevolg van een diepe trombose
SereusMet betrekking tot het serum; voornamelijk uit serum bestaande vloeistofconcentraties
SerologieDeelgebied van de immunologie; leer van de immuuneigenschappen van het lichaam
Seroom1. Ophoping van lymfe in niet voorgevormde holtes
2. Secreetretentie in gehechte wond
Serum Onstolbare, geelachtige bloedvloeistof, zonder bloedlichaampjes en fibrine
SpierpompVermogen van een spier om bloed terug richting het hart te pompen
StamvaricoseSpatadervorming in een van de twee stamaderen, vena saphena magna of parva (zie daar)
Stasis dermatitisOntstekingsreactie van de huid veroorzaakt door stuwing in het onderbeen
StripoperatieOperatief verwijderen van spataderen door ze eruit te trekken (strippen)
SubcutisVoldoet aan functie
SufficiëntAnder woord voor lymfeklier
SystemischHet hele organisme betreffend
T  
Take-RateAantal transplantaten dat is aangeslagen 
Tangentiële excisie In dunne lagen verwijderen van de verbrande huid
 
TeleangiectasieVerwijding van de kleinste eindvaten  
ThermografieOpsporen van perifere doorbloedingsstoornissen door het registreren van temperatuurverschillen van de huid, die op het thermogram in verschillende kleuren zijn weergegeven  
TraumaLetsel, wond en dergelijke; veroorzaakt door geweld
Trombectomie Operatieve verwijdering van trombi (kleine bloedstolsels)
TrombineMet behulp van medicamenten oplossen van stolsels door bepaalde enzymen (streptokinase, urokinase)
Tromboangiïtis obliterans Een soort arteriële occlusieve ziekte; vooral bij jongere mensen  
TrombocytBloedplaatje; helper bij de stolling van het bloed
TromboflebitisAderontsteking; wordt meestal gebruikt als benaming voor de ontsteking van oppervlakkige aderen
TrombolyseTerugval/opnieuw optreden van ziekteverschijnselen na genezing
TromboseAfsluiting van een vat, ader of slagader door een stolsel (bloedprop)
TrombusIn de bloedvaten of het hart ontstane bloedprop
U  
Ulcus Zweer
Ulcus crurisVerzwering aan het onderbeen (beenzweer)  
Urticaria Netelroos/roodheid van de huid  
Urticarieel Netelachtig uitziend 
V  
VaatstelselDeel van het circulatiesysteem dat het bloed van de periferie naar het hart transporteert.
Er zijn drie verschillende vaatstelsels in het been:
1. het oppervlakkige, buiten de fascia gelegen vaatstelsel, ook wel capacitatief stelsel genoemd, omdat het o.a. zorgt voor de opslag en beschikbaarheid van bloed dat wordt afgevoerd naar de diepe aderen
2. het diepe vaatstelsel in de spierfascia met spieraderen voor bloedafvoer uit de spieren en diepe beenaderen voor bloedafvoer naar het midden van het lichaam
3. het door de fascia penetrerende stelsel van de venae perforantes
Valsalva-manoeuvrePersdruk (zoals bij de stoelgang) bij adermetingen, genoemd naar de anatoom Antonio Valsalva (Bologna 1666 - 1723)  
Varicoflebitis Ontsteking van een spatader 
VaricoseSpataderaandoeningen  
Varix(Lat.: varus: krom) varix, spatader
Tak (zijtakvarices) = varices die naar de stamspataderen toelopen
Bezemrijsvarices = fijne, oppervlakkige adertjes die een netwerk vormen onder de huid
Reticulaire varices = netvormige varices zonder functionele verbinding met beide grote stamspataderen
Stamspataderen = spatadervorming in de stammen van de vena saphena magna en/of de vena saphena parva
 
Vas (Lat.: vat)
- extravasculair, buiten het vat
- intravasculair, in het vat
 
VasculitisOntsteking van een vat
VatHier: bloed- of lymfevat
VenaBloedvat waardoor bloed terug naar het hart stroomt, de ader
- arcuata cruris posterior = achterste boogader
- femoralis = dijbeenader (dij)
- iliaca (communis, interna, externa)= heupader
- poplitea = ader in de knieholte
- saphena magna; ontspringt in de voorvoet, gaat van de binnenkant van de enkel naar de binnenkant van het been en mondt onder de lies met de crosse (zie daar) uit in de vena femoralis
saphena parva; ontspringt in de buitenrand van de voet, loopt achter de enkel naar de achterkant van het onderbeen, doorboort in de knieholte de spierfascia en mondt uit in de vena popliteala
VenaeMeervoud van vena: Aderen
- communicantes = verbindingen binnen een (oppervlakkig of diep) veneus systeem
- perforantes = verbindingen tussen het oppervlakkige en het diepe veneuze systeem; ze worden perforantes genoemd omdat ze de fascia perforeren (doorboren). Een taalkundig minder geslaagde term voor deze aderen is 'perforerende aderen'. Deze aderen zijn de verbindingen in het eenrichtingsverkeer van het bloed vanaf het oppervlakkige naar het diepe veneuze systeem
Vena perforans van BoydBelangrijke verbindingsader (zie venae perforantes), liggend aan de binnenzijde onder de knie
Vena perforans van DoddVerbindingsaderen in het onderbeen (zie varices)
VeneusDe aderen betreffend
Veneuze bypassOmleidingsoperatie waarbij een ader wordt getransplanteerd om een afgesloten bloedvat te vervangen
Veneuze capaciteitDe hoeveelheid bloed die de beenaderen kunnen opnemen bij het oprichten van het lichaam
Veneuze hypertensieVerhoogde bloeddruk in de aderen, meestal als gevolg van stoornis van de terugstroming van het bloed richting hart
Venolen (Meervoud) Venolen zijn de kleinste aderen van de capillaire bloedsomloop en nemen het verbruikte bloed op om het naar het midden van het lichaam af te voeren
W  
WeefseldrukGrote zweer aan het onderbeen
WegspuitenInjectie met een middel waardoor de aderwand verkleeft zodat de ader wordt afgesloten (zie ook sclerotherapie)
WerkdrukDruk van een compressiekous of -middel bij spierarbeid. Resultaat van drie factoren:
treksterkte en rek van de compressiekous of het compressiemiddel en tal van over elkaar aangelegde wikkelverbanden
 
Z  
Ziekte van BuergerZie tromboangiïtis obliterans
Zijtakvaricose(Ook stamvaricose) Spatadervorming in de zijtakken die naar de stamaderen lopen (hoewel deze aderen naar de stamaderen toelopen, worden ze takken genoemd, 'wortels' zou echter een betere benaming zijn)