Pijn in de hand
Wat u tegen pijnlijke handen kunt doen.
De hand is een waar meesterwerk van de evolutie. De combinatie van immense kracht en absolute controle maakt de hand tot een onmisbaar instrument voor de mens. Zo is er nauwelijks een moment waarop de handen niet actief zijn, nauwelijks een activiteit waarbij de handen niet betrokken zijn.
In de loop van ons leven buigen en strekken we onze handen wel 25 miljoen keer. Hoe vaak we onze handen gebruiken en hoe belangrijk ze zijn merken de meeste mensen echter pas wanneer elke beweging van de hand pijn doet.
Pijn in de hand is vaak een waarschuwing en duidt op een mogelijke overbelasting. Om blessures, langdurige klachten en mogelijke neveneffecten te voorkomen, moet u pijnlijke handen niet licht opvatten en zo spoedig mogelijk een arts raadplegen.
Op deze pagina vindt u meer informatie over...
- Opbouw en functie van de hand
- Om vanlige sykdomsbilder ved smerter i hånden
- Om behandling av smerter i hånden
Opbouw en functie van de hand
Rechterhand, palmaanzicht
De hand bestaat uit meer dan 100 ligamenten, 36 gewrichten, 33 spieren en 27 beenderen. De beenderen en gewrichten zijn zo gerangschikt dat de hand een groot bewegingsbereik en dus een grote behendigheid heeft. De duim speelt daarbij een zeer belangrijke rol omdat hij een tegendruk op de andere vingers kan uitoefenen en daardoor essentieel is voor de grijpfunctie van de hand.
De spieren voor het buigen en strekken van de vingers bevinden zich in de onderarm, hun pezen lopen aan de buig- of strekzijde naar hun aanhechtingen in de hand. Ter bescherming en voor een wrijvingsvrije beweging zijn de pezen omhuld door peesschede of peesglijweefsel. De korte handspieren, ook wel de binnenhandspieren genoemd, bevinden zich direct in de hand en zijn bijvoorbeeld verantwoordelijk voor het spreiden of samenbrengen van de vingers.
De drie hoofdzenuwen van de hand, de nervus medianus, de nervus radialis en de nervus ulnaris zijn verantwoordelijk voor de controle van de motorische functies en de gewaarwording van aanraking, pijn en temperatuur.
Pijn in de hand Mogelijke soorten pijn en symptomen
Afhankelijk van de oorzaak kunnen de symptomen van pijnlijke handen heel verschillend zijn.
- Bij gewrichtsaandoeningen zoals artrose, artritis, reuma en jicht is er pijn bij het bewegen van de vingergewrichten.
- Bij sensibiliteitsstoringen zoals kriebelen, branden en jeuken van de vingers of de pols kan een neurologisch probleem de oorzaak zijn.
- Gevoelloosheid in de vingers kan echter net zo goed door een ingeklemde zenuw ontstaan.
- Ochtendstijfheid in de hand en vingers is een typisch symptoom van reumatoïde artritis.
- Andere symptomen kunnen gebrek aan kracht, problemen bij het grijpen en pijnlijke zwellingen zijn.
Verschillende oorzaken voor pijn in de hand
In het algemeen zijn er veel verschillende oorzaken voor pijn in de handen. Want behalve pijn door overbelasting kunnen ook ziektes zoals reuma, jicht, ziekte van Dupuytren, carpaal tunnelsyndroom, letsels zoals skiduim of scafoid fractuur,misvormingen of genetische aanleg de oorzaak van pijn zijn. Eveneens kunnen beschadigingen van de botten en gewrichten, spierproblemen, irritatie en beschadiging van de zenuwen en doorbloedingsstoornissen pijn veroorzaken.
In de meeste gevallen kunnen de mogelijke oorzaken van pijnlijke handen echter al worden vastgesteld op grond van de lokalisatie.
Voor een betrouwbare diagnose en om vervolgschade te voorkomen, moet u bij pijn en ongemak in de hand niet te lang wachten vooraleer een arts te raadplegen.
Lokalisatie: Waar zit de pijn in de hand?
Mogelijke oorzaken van pijn in de bal en palm van de hand
Mogelijke oorzaken van pijn in de bal en palm van de hand
Morbus Dupuytren
De ziekte van Dupuytren is een pathologische verandering van het bindweefsel waarbij zich in de handpalm kleine knobbeltjes, verdikkingen of strengen vormen. Deze verhardingen maken dat mensen hun vingers niet meer kunnen strekken. Het meeste komt dit voor bij mannen boven de vijftig.
Ontsteking van de peesschede (tendovaginitis)
De peesschede is het omhulsel waarin de pees loopt. Vooral in het polsgebied komen vaak ontstekingen voor. De symptomen zijn een hevige stekende of trekkende pijn die ook kan uitstralen naar de palm van de hand en vaak gepaard gaat met zwelling of roodheid. Een klassiek symptoom is crepitus van de pezen, een hoorbaar en voelbaar knerpend geluid dat doet denken aan lopen over verse sneeuw.
Carpaal tunnelsyndroom
De carpale tunnel is een vernauwing in het polsgebied waardoor de middenarmzenuw (nervus medianus) en de buigpezen lopen. Als de zenuw door een zwelling vernauwd is, kan dit leiden tot hevige pijn, soms uitstralend naar de hand, arm en schouder, vooral 's nachts gevoelloosheid in de vingers, spierzwakte en functiebeperkingen, maar ook spieratrofie aan de duimmuis (thenarathrofie).
Vaak voorkomende oorzaak van pijn aan de handrug
Vaak voorkomende oorzaak van pijn aan de handrug
Ontsteking van de peesschede (tendovaginitis)
De peesschede is het omhulsel waarin de pees loopt. Vooral in het polsgebied komen als gevolg van overbelasting vaak ontstekingen voor. De symptomen zijn een hevige stekende of trekkende pijn die ook kan uitstralen naar de handrug en vaak gepaard gaat met zwelling of roodheid. Een klassiek symptoom is crepitus van de pezen, een hoorbaar en voelbaar knerpend geluid dat doet denken aan lopen over verse sneeuw.
Carpaal tunnelsyndroom
De carpale tunnel is een vernauwing in het polsgebied waardoor de middenarmzenuw (nervus medianus) en de buigpezen lopen. Als de zenuw door een zwelling vernauwd is, kan dit leiden tot hevige pijn, soms uitstralend naar de hand, arm en schouder, vooral 's nachts gevoelloosheid in de vingers, spierzwakte en functiebeperkingen, maar ook spieratrofie aan de duimmuis (thenarathrofie).
Fractuur van het scheepsbeentje (scaphoid fractuur)
Bij een poging om een val te breken, ontstaat vaak een scaphoid fractuur. Dit is het grootste van de acht handwortelbeentjes. De typische symptomen zijn een gezwollen en pijnlijke pols, drukpijn in de duim, alsook pijn op de handrug en drukpijn aan de duimzijde van de handwortel (tabatière).
Muishand (Repetetive Strain Injury Syndrom)
Het RSI-syndroom is een niet-specifiek overbelastingssymptoom van de hand en wordt veroorzaakt door voortdurend herhaalde bewegingsreeksen – bijvoorbeeld bij het bedienen van muis en toetsenbord. Behalve pijn kan het ook tintelingen, gevoelloosheid en gevoeligheidsverlies, alsook krachtverlies en bewegingsbeperkingen veroorzaken.
Veel voorkomende ziektebeelden bij pijn in de pols
Veel voorkomende ziektebeelden bij pijn in de pols
Ontsteking van de peesschede (tendovaginitis)
De peesschede is het omhulsel waarin de pees loopt. Vooral in het polsgebied komen als gevolg van overbelasting vaak ontstekingen voor. De symptomen zijn een hevige stekende of trekkende pijn die zich concentreert aan de pinkzijde van de pols (ulnaire zijde) en vaak gepaard gaat met zwelling of roodheid.
Carpaal tunnelsyndroom
De carpale tunnel is een vernauwing in het polsgebied waardoor de middenarmzenuw (nervus medianus) en de buigpezen lopen. Als de zenuw door een zwelling wordt afgeklemd, kan dit leiden tot hevige pijn, soms uitstralend naar de hand, arm en schouder, vooral 's nachts gevoelloosheid in de vingers, spierzwakte en functiebeperkingen, maar ook tot spieratrofie aan de duimmuis (thenarathrofie).
Peesknoop (ganglion)
Een polsganglion is een met vloeistof gevulde, elastische tot harde zwelling die vooral voorkomt aan de zijkant van de handrug, boven de strekspieren van de pols of in de handpalm. Als dit ganglion op een zenuw, op pezen of andere structuren drukt, kan het pijn en gevoelloosheid veroorzaken.
Polsartrose (radiocarpale artrose)
Door slijtage is bij deze vorm van artrose de beschermende kraakbeenlaag van de pols vernietigd, zodat de botten tegen elkaar wrijven. De pijn is 's morgens het hevigst, maar neemt daarna meestal wat af.
Fractuur van het scheepsbeentje (scaphoid fractuur)
Bij een poging om een val te breken, ontstaat vaak een scaphoid fractuur. Dit is het grootste van de acht handwortelbeentjes. De typische symptomen zijn een gezwollen en pijnlijke pols, drukpijn in de duim, alsook pijn op de handrug en drukpijn aan de duimzijde van de handwortel (tabatière).
Spaakbeenfractuur in de buurt van de pols (distale radiusfractuur)
Met een aandeel van ruim 25% is de radiusfractuur een van de meest voorkomende botbreuken bij de mens. De meeste fracturen van het spaakbeen (radius) ontstaan door het opvangen van een val en komen voor in de buurt van de pols. Een spaakbeenfractuur leidt tot pijn en bewegingsbeperking in het getroffen gebied. Bovendien kan het door het aannemen van een verlichtende houding leiden tot een verkeerde stand van de pols.
Muishand (Repetetive Strain Injury Syndrom)
Het RSI-syndroom is een niet-specifiek overbelastingssymptoom van de hand en wordt veroorzaakt door voortdurend herhaalde bewegingsreeksen – bijvoorbeeld bij het bedienen van muis en toetsenbord. Behalve pijn kan het ook tintelingen, gevoelloosheid en gevoeligheidsverlies, alsook krachtverlies en bewegingsbeperkingen veroorzaken.
Veel voorkomende oorzaken van pijn aan de duim
Veel voorkomende oorzaken van pijn aan de duim
Skiduim (letsel van de ulnaire gewrichtsband aan de binnenzijde van het onderste duimgewricht)
Skiduim is een van de meest voorkomende sportblessures waarbij het ulnaire laterale ligament door overrekking in- of afgescheurd is. Onder bepaalde omstandigheden kan zelfs een deel van het bot versplinteren. Dit kan instabiliteit en pijn bij het spreiden van de duim veroorzaken, evenals zwellingen en een bloeduitstorting aan het duimbasisgewricht.
Zadelgewrichtartrose (rhizartrose)
Rhizartrose is de door afbraak van het kraakbeen veroorzaakte slijtage van het duimzadelgewricht. Dit komt vooral voor bij vrouwen vanaf 40 jaar en uit zich voornamelijk in gewrichtspijn bij grijp- en draaibewegingen, alsook krachtverlies en moeilijkheden bij het grijpen.
Fractuur van het scheepsbeentje (scaphoid fractuur)
Bij een poging om een val te breken, ontstaat vaak een scaphoid fractuur. Dit is het grootste van de acht handwortelbeentjes. De typische symptomen zijn een gezwollen en pijnlijke pols, drukpijn in de duim, alsook pijn op de handrug en drukpijn aan de duimzijde van de handwortel (tabatière).
Mogelijke oorzaken van pijn in de vingers en vingergewrichten
Mogelijke oorzaken van pijn in de vingers en vingergewrichten
Haperende vinger (trigger finger / tendovaginitis stenosans)
Van een haperende vinger is sprake wanneer de pees bij het glijden door de peesschede in het gebied van het eerste stabiliserende ringvormige ligament in de handpalm blijft hangen. Dit kan zowel door een vernauwing van de peesschede als gevolg van een ontsteking, alsook door een verdikking van de pees worden veroorzaakt. Mogelijke symptomen van overbelasting zijn een knakkende vinger, pijn bij het strekken van de vinger en een zwelling of ganglion in het gebied van het eerste ringvormige ligament.
Artrose van het vingergewricht
Artrose is de aan ouderdom gerelateerde slijtage van de gewrichten. De afbraak van de glijdende kraakbeenlaag in de vingergewrichten veroorzaakt belastingafhankelijke pijn, alsmede stijve, krakende gewrichten, gebrek aan stabiliteit, beperkingen bij het grijpen en een toenemende vervorming van de aangetaste gewrichten.
Cubitaal tunnelsyndroom (sulcus nervi ulnaris-syndroom)
Het cubitaal tunnelsyndroom ontstaat wanneer de zenuw aan de elleboog (nervus ulnaris) in de benige groef (sulcus) gekneld en afgeklemd raakt. Dit wordt vooral 's nachts gevoeld. De verschijnselen van het cubitaal tunnelsyndroom zijn gevoelloosheid of tintelingen en pijn aan de palmzijde van de ringvinger en de pink alsook aan de rand van de hand aan de elleboogzijde.
Artritis / reumatoïde artritis
Artritis is een ontsteking van de gewrichten die leidt tot een toenemende beschadiging van de aangetaste gewrichten. De typische symptomen zijn gebrek aan kracht, pijn in de vingers, roodheid en zwelling, gevoel van warmte en beperkte beweeglijkheid. De ochtendstijfheid verdwijnt na ongeveer een uur en de vingers worden weer beweeglijker.
Carpaal tunnelsyndroom
De carpale tunnel is een vernauwing in het polsgebied waardoor de middenarmzenuw (nervus medianus) en de buigpezen lopen. Als de zenuw door een zwelling wordt afgeklemd, kan dit leiden tot hevige pijn, soms uitstralend naar de hand, arm en schouder, vooral 's nachts gevoelloosheid in de vingers, spierzwakte en functiebeperkingen, maar ook tot spieratrofie aan de duimmuis (thenarathrofie).
Muishand (Repetetive Strain Injury Syndrom)
Het RSI-syndroom is een niet-specifiek overbelastingssymptoom van de hand en wordt veroorzaakt door voortdurend herhaalde bewegingsreeksen – bijvoorbeeld bij het bedienen van muis en toetsenbord. Behalve pijn kan het ook tintelingen, gevoelloosheid en gevoeligheidsverlies, alsook krachtverlies en bewegingsbeperkingen veroorzaken.
Veelvoorkomende oorzaak van pijn aan de rand van de hand
Veelvoorkomende oorzaak van pijn aan de rand van de hand
Cubitaal tunnelsyndroom (sulcus nervi ulnaris-syndroom)
Het cubitaal tunnelsyndroom ontstaat wanneer de zenuw aan de elleboog (nervus ulnaris) in de benige groef (sulcus) gekneld en afgeklemd raakt. Dit wordt vooral 's nachts gevoeld. De verschijnselen van het cubitaal tunnelsyndroom zijn gevoelloosheid of tintelingen en pijn aan de palmzijde van de ringvinger en de pink alsook aan de rand van de hand aan de elleboogzijde.
Behandeling van pijn in de hand
Voordat u zelf maatregelen gaat nemen, is het beter om bij pijn in de hand eerst een arts te raadplegen. Elke steek- of snijwond, hoe klein ook, moet onmiddellijk na het ongeval door een competente handchirurg worden beoordeeld. Zelfs wanneer er eerst geen functieverlies is, kan bijvoorbeeld wanneer een deel van een pees geraakt is, een volledige peesscheur (ruptuur) ontstaan.
Dit geldt in het bijzonder bij verlies van gevoel in de hand, na een acuut letsel, bij extreme pijn, een zichtbare afwijking, schurende en knarsende geluiden tijdens of na een verwonding en bewegingsbeperkingen. Ook wanneer de pijn steeds erger wordt of er na een tijd geen verbetering optreedt, moet in elk geval medische hulp gezocht worden. Bij alle maatregelen moet u echter zelf beoordelen of ze u goed doen.
Eerste maatregelen bij pijnlijke handen
Wat betreft de handen zijn er veel verschillende aandoeningen die een individuele aanpak vereisen.
- Bij chronische klachten, stijfheid en spanning kan warmte worden gebruikt om spieren los te maken en de pijn te verzachten.
- Bij acute pijn, zwellingen, ontstekingen en bloeduitstortingen alsook bij pijn die verergert door activiteit, kan een koelpad voor verlichting zorgen. Deze moet echter met textiel omwikkeld worden en niet rechtstreeks op de huid gebruikt worden.
- Wanneer het gaat om een overbelasting of een ontstekingsproces is het zinvol om te beginnen met het immobiliseren van de hand. Afhankelijk van het aangedane gebied, zijn er daarvoor bij Juzo verschillende orthesen.
Verzorging met hulpmiddelen
Orthesen worden in de eerste plaats voor het immobiliseren en stabiliseren gebruikt. Indien de mobiliteit behouden moet blijven, maar de hand toch ontlast en bij beweging ondersteund moet worden, worden bandages gebruikt. Deze gaan zwelling tegen en zorgen dat het voor de patiënt gemakkelijker wordt om weer zonder pijn te bewegen.
Ontlastend en stabiliserend JuzoPro handorthesen
Door hun hoogwaardige, nauwkeurig op het gebruik afgestemde materialen, bieden ze maximale functionaliteit en draagcomfort. Afhankelijk van de indicatie kunnen de pols, afzonderlijke vingergewrichten of het duimbasis- en duimzadelgewricht ontlast en gestabiliseerd worden of kan de mobiliteit van de afzonderlijke gewrichten beperkt of verhinderd worden. Exact afgestemd op de eisen van de behandeling, ondersteunen ze het duurzame behandelingssucces.
Comprimerend en mobiliserend: JuzoFlex polsbandages
Polsbandages combineren optimale bescherming en stabilisatie voor belaste polsen. De compressiedruk gaat zwellingen tegen, compenseert onevenwichtigheden in de spieren en stabiliseert pezen en ligamenten, zonder de bewegingsvrijheid van pols en vingers al te zeer te beperken. De ingewerkte siliconenpelotten zorgen voor een gelijkmatige drukverdeling, ontlasten drukgevoelige gebieden en hebben een massage-achtig effect dat postoperatief oedemen vermindert en zo de beweeglijkheid van gewrichten kan verbeteren.
Fysiotherapie, ergotherapie en lymfedrainage
Om na operaties en verwondingen de functionaliteit en de volledige mobiliteit van de hand permanent te herstellen worden therapeutische maatregelen zoals fysiotherapie en ergotherapie gebruikt. Naast passieve oefeningen, waarbij de therapeut de bewegingen uitvoert, worden u in de meeste gevallen ook geschikte oefeningen getoond om thuis te doen. Lymfedrainage kan daarbij helpen de zwelling te verminderen en het genezingsproces op gang te brengen.
Oefeningen bij pijn in de hand
Er is een reeks verschillende oefeningen, die in het bijzonder bij pols- of vingerpijn gebruikt worden. De oefeningen moeten echter individueel aan de desbetreffende oorzaak van de pijn worden aangepast.
Bijvoorbeeld bij artrose (slijtage van de gewrichten) kan door regelmatige losmaak- en vingeroefeningen de beweeglijkheid van de vingers behouden en bevorderd worden.
Een verkorte musculatuur en samengeklitte fasciae kunnen de spanning op de pols nog verhogen. Door regelmatig rekken van de pols en de vingers kan de spanning in de onderarm geleidelijk worden verminderd.
Behandeling met medicijnen
Als tijdelijke maatregel tegen handpijn worden ontstekingsremmende pijnstillers in de vorm van zalven of tabletten gebruikt. Een pijntherapie mag echter geen oplossing op lange termijn zijn. Daarom is het belangrijk de oorzaak van de pijn precies te bepalen, deze te behandelen en een chronisch verloop te voorkomen. Indien de klachten worden veroorzaakt door een immuunreactie (auto-immuunziekte), kan ook het immuunsysteem met medicijnen worden onderdrukt.
Chirurgische ingrepen
Operaties gebeuren in veel gevallen na een acuut letsel, bijvoorbeeld na een botbreuk, een letsel aan de gewrichtsbanden of een snijwond met zenuw- en/of peesbeschadiging. Maar ook beklemmingen van zenuwen en pezen kunnen een chirurgische ingreep noodzakelijk maken. Een complete behandeling met optimaal op elkaar afgestemde producten voor orthopedie, hand- en traumachirurgie en littekenbehandeling bevordert het best mogelijke genezingssucces.
Na een operatie is het belangrijk dat de ontstane wond optimaal geneest, zodat er geen functie- of bewegingsbeperkingen optreden of blijven bestaan. Om de kwaliteit van het na de operatie gevormde litteken te verbeteren, is een compressieverzorging geschikt. Nadat de wond is genezen, is er voor de postoperatieve verzorging de naadloze ScarPrime Seamless handschoen en voor de langdurige verzorging daarna de op maat gemaakte ScarComfort handschoen.
Een belangrijk element bij de littekenbehandeling is bovendien het gebruik van silicone, ook in combinatie met compressiekleding. Medische silicone zorgt voor een vochtig milieu op het litteken. Hierdoor droogt het litteken niet uit. Het houdt het litteken zacht en heeft een positief effect op het littekenweefsel. Bij Juzo is er keuze uit twee verschillende siliconeproducten voor de littekentherapie: Juzo Silon®-TEX – een medische siliconelaag op een textiele drager die rechtstreeks in de compressiekleding wordt genaaid – en de Juzo ScarPad – een zelfklevende siliconenpad die individueel op maat kan worden geknipt.
Bovendien kunnen tijdens de genezingsfase voor het immobiliseren en voor de ontlasten van het operatiegebied orthesen zoals JuzoPro Manu Xtec Palmar, JuzoPro Palmar Xtec Rhizo of JuzoPro Palmar Xtec Digitus gebruikt worden.