Patellofemoraal pijnsyndroom (PFPS)

Wat is het patellofemoraal pijnsyndroom?

Bij het verzamelbegrip patellofemoraal pijnsyndroom gaat het om pijnklachten in het voorste gebied van de knie en de knieschijf (patella). Deze manifesteren zich vooral achter de knieschijf, maar kunnen ook uitstralen naar gebieden voor en rondom de knieschijf.

Het patellofemoraal pijnsyndroom is wijdverbreid en een van de meest voorkomende klachten aan de voorste knie. Doorgaans doet de pijn zich het eerst voor bij belasting, zoals trappenlopen, wandelen of fietsen.

Vaak treft het patellofemoraal pijnsyndroom jonge, actief sportende vrouwen, maar het komt ook veelvuldig voor bij sporten waarbij de knieën zwaar belast worden door springen, snel draaien en afremmen.

Bovendien kunnen een verkeerde beenstand, zoals X-benen, anomalieën, zoals hoogstand van de knieschijf, musculaire disbalans of te zwakke spieren om de knieschijf te stabiliseren de oorzaak zijn voor een patellofemoraal pijnsyndroom.

Verder lezen

Vrouw draagt een orthese in de sportschool

Lokalisatie van de pijn

Bij het patellofemoraal pijnsyndroom (PFPS) ontstaat de pijn in de patellaire gewrichtsvlakken tussen bovenbeen en knieschijf. Als de knieschijf niet exact door het gootje van het bovenbeen glijdt, ontstaat er kniepijn, vooral bij belasting.

Het patellofemoraal pijnsyndroom heeft veel namen

Velen kennen het patellofemoraal pijnsyndroom nog onder zijn vroegere benaming: chondropathie of chondropathia patellae. Andere namen voor het ziektebeeld zijn: voorste kniepijn, retropatellair pijnsyndroom, retropatellaire gewrichtspijn en retropatellaire pijn. Maar ook parapatellair pijnsyndroom, chondromalacia patellae, chondromalazia patellae, chondromalazie worden gebruikt. Verder zijn de afkortingen PFPS voor patellofemoraal pijnsyndroom en FPP voor femoropatellair pijnsyndroom gebruikelijk.

Oorzaken van het patellofemoraal pijnsyndroom

De exacte oorzaak van het patellofemoraal pijnsyndroom blijft vaak onduidelijk. Toch zijn er verschillende situaties die aanleiding kunnen geven voor dit ziektebeeld:

Musculaire disbalans

De patella bevindt zich normaal gesproken in het glijpad tussen de gewrichtsvlakken van het bovenbeen. Deze doen dienst als een soort geleiderail. Verder wordt de patella gestabiliseerd door de spieren en de zijbanden van de knie. Als het glijpad door een musculaire disbalans verandert, kan er wrijving ontstaan die hevige pijnen kan veroorzaken.

Verkeerde stand van de patella

De omliggende banden en spieren trekken de patella naar één kant, wat leidt tot een vervorming of verkeerde stand van de patella. De patiënt lijdt aan een iliotibiaal bandsyndroom (lopersknie). Dit ontstaat door een overbelasting van de tractus iliotibialis. Dit is een bindweefselplaat aan de buitenkant van het bovenbeen die de spieren ondersteunt.

Vormafwijking (dysplasie) van de patella

Als de knieschijf een asymmetrische vorm heeft, spreken we van een patelladysplasie. Bij deze meestal aangeboren vormafwijking kan het kraakbeen onder de knieschijf overmatig slijten door een eenzijdige belasting.

X-beenstand

Bij een verkeerde beenstand verloopt de gewichtsbelasting van het kniegewricht niet optimaal en ontstaat er een verkeerde belasting. Dit kan leiden tot kraakbeenslijtage en gewrichtsbeschadiging, wat retropatellaire pijn, dus pijn achter de knieschijf, kan veroorzaken.

Totale behandeling van het patellofemoraal pijnsyndroom

Met name bij een geïntegreerde behandeling met verschillende bouwstenen heeft een conservatieve therapie voor het patellofemoraal pijnsyndroom beslist goede vooruitzichten op succes.
Een combinatie uit hulpmiddelen, gecontroleerde beweging, fysiotherapie en zelfmanagement is de sleutel tot succes.

Fysiotherapie

Een geïntegreerde behandeling bestaat naast regelmatige beweging ook uit fysiotherapie. Hierbij is het belangrijk om de methoden aan te passen aan de indicatie en het individuele pijnbeeld.

Fysiotherapie omvat diverse behandelingen zoals fysiotherapie, manuele therapie, massage, thermotherapie, elektrotherapie, ultrasonotherapie of hydrotherapie. Het is natuurlijk ook mogelijk om meerdere behandelingsvormen met elkaar te combineren.